Πενήντα χρόνια μετά την κυκλοφορία του «Εγωιστικού Γονιδίου», η σκέψη του Richard Dawkins παραμένει πάντα προκλητική. Με βασικούς «αντιγραφείς» τα γονίδια, η ζωή μπορεί να ειδωθεί ως μια αδιάκοπη ιστορία γενετικής πληροφορίας που επιβιώνει, αντιγράφεται και περνά από γενιά σε γενιά. Όμως ο Dawkins δεν σταμάτησε εκεί. Μίλησε και για τους πολιτισμικούς «αντιγραφείς», τα μιμίδια (memes), μονάδες ικανές να αναπαράγονται, να μεταλλάσσονται και να εξελίσσονται μέσα στις κοινωνίες. Ιδέες, ηθικές αξίες, πρότυπα, και αφηγήσεις που οδηγούν σε συμπεριφορές που μεταδίδονται, εμπνέουν, επηρεάζουν και διαμορφώνουν το πλαίσιο εξέλιξης του πολιτισμού.
Η ανθρώπινη αναπαραγωγή δεν καθορίζεται μόνο από βιολογικούς αντιγραφείς, από την παρουσία των γονιδίων αποκλειστικά, αλλά και από πολιτισμικούς αντιγραφείς. Συμπεριφορές δηλαδή που δρουν πέρα από τον ορίζοντα της επιβίωσης, εστιάζοντας στο νόημα, την επιλογή, την προσδοκία, τον φόβο, την ελευθερία, την κοινωνική πίεση και την προσωπική ολοκλήρωση. Πότε θέλει, ή πρέπει να κάνει κανείς παιδί, πόσο έτοιμος αισθάνεται, ποια η σημασία της μητρότητας ή της πατρότητας, και η ποια η έννοια της οικογένειας, όλα έχουν ως αφετηρία τη βιολογία, αλλά επηρεάζονται, τελικά, βαθιά από πολλές και διαφορετικές όψεις του σύγχρονου πολιτισμού.
Η ανθρώπινη γονιμότητα παραμένει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σύστημα, στο οποίο συναντιούνται γονίδια, ορμόνες, η ηλικία, το περιβάλλον και ο τρόπος ζωής, η ψυχική υγεία, οι κοινωνικές συνθήκες και, βέβαια, οι προσωπικές επιλογές. Ζούμε με σώματα που διαμορφώθηκαν σε εξελικτικούς χρόνους, ωστόσο, παίρνουμε αναπαραγωγικές αποφάσεις μέσα σε κοινωνίες που αλλάζουν με ταχύτητα μόλις κάποιων δεκαετιών.
50 χρόνια μετά, το πιο επίκαιρο μήνυμα του «Εγωιστικού Γονιδίου» βρίσκεται στη μοναδική ικανότητα του ανθρώπινου είδους να παράγει πολιτισμό, να φαντάζεται και να νοηματοδοτεί, ξεφεύγοντας από την αιχμαλωσία της βιολογίας. Όσο και αν μία ομάδα «εγωιστικών» γονιδίων συνεχίζουν να δρουν σιωπηλά, χωρίς σκοπό, ή πρόθεση.
Αυτή είναι και η υπεροχή του ανθρώπινου είδους. Χωρίς να ξεφεύγει από τη βιολογία, έχει όλες τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να την κατανοήσει, να την επικοινωνήσει, κι έτσι να τη σεβαστεί περισσότερο. Υπογραμμίζοντας την ευθραυστότητα της αναπαραγωγικής υγείας, την ανάγκη της έγκαιρης ενημέρωσης, αλλά και την αναγνώριση του ρόλου που παίζει το περιβάλλον σε μία κρίσιμη ιστορική συγκυρία για το δημογραφικό ζήτημα και την ανθρώπινη γονιμότητα.
